top of page

Ruh Sağlığının Korunmasında Önemli Bir Kavram: Psikolojik Sağlamlık

Güncelleme tarihi: 20 Eki 2022





Herkese merhaba🫶

Son zamanlarda bir çok postta gördüğüm psikolojik sağlamlık(resilience) kavramı ile ilgili birkaç şey yazmak geçti bugün içimden.

2008 yılında lösevde çalışırken özellikle aynı tanı ve aynı klinik sürece sahip hastalar arasında klinik prognozu etkileyen şeylerin neler olduğunu araştırmak için literatür incelerken tanıştım ilk defa bu kavram ile ve bu kavram bugünlerdeki gibi moda olmadan önce yüksek lisans tez konusu olarak çalışmıştım.  

 ‘Lösemili adolesanlarda psikolojik sağlamlığın incelenmesi’ başlıklı tez çalışmamı hem yök tez veri tabanından hem de “ Examining the Psychological Resilience of Adolescents with Leukemia: A Comparative Study”  makalesinden okuyabilirsiniz. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunhemsire/issue/7841/103278



Peki nedir bu psikolojik sağlamlık?

Psikolojik sağlamlık, zor deneyimlerden ve öngörülemez zorlayıcı olaylarla başedebilme, uyum sağlayabilme, esneklik kullanabilme ve ilerleyebilme, zorlayıcı bir stres faktörü karşısında, olumsuz duygusal tecrübelere karşı kendini toparlayabilme ve iyileştirme gücü şeklinde tanımlanır. Psikolojik sağlamlık, bireye özgü tek bir özellikten ziyade kişinin sahip olduğu kaynakları yönetebilme ve psikolojik iyi oluş için pozitif yönde kullanabilme kapasitelerinin tamamını içerir.


Psikolojik sağlamlığın geliştirilebilmesi ancak riskli koşulların açığa çıkması sürecinde, zorluğa maruz kalma ve durumla başa çıkabilme uyum sağlayabilme ile değerlendirilen bir özelliktir. Psikolojik sağlamlığın gelişiminde maruz kalınan, zorlayıcı, stres verici olayların ve risk faktörlerinin olumsuz etkilerinin azaltılmasında koruyucu faktörlerin bulunması da önemlidir. Zorlayıcı negatif bir sonuç ortaya çıkma ihtimalini arttıran olaylar “risk” faktörleriyken, zorlayıcı olayların kötü koşulların etkilerini azaltan her tür durum “koruyucu faktör” olarak görülmektedir. Çatışmalı bir ailede ya da parçalanmış bir ailede büyümek, erken dönem ebeveyn kayıpları, alkol ve madde kullanımı, eğitimsizlik, bağlanma sorunları, ihmalle geçen çocukluk, şiddete maruziyet, hastalıklar, fakirlik vb. etkenler psikolojik sağlamlık gelişimi açısından risk faktörleriyken, olumlu çocukluk, zekâ, yetenekler, iyimserlik, umut, sosyal beceriler, mizah, akademik başarı, öz yeterlilik, akran desteği gibi kaynaklar strese karşı tampon görevi gören koruyucu faktörlerdir. Araştırmalara göre psikolojik sağlamlığı yüksek olan bireyler iyimserlik, umut, ahlaki ilkeler, inanç ve maneviyat, zihinsel esneklik, mizah, alternatif çözümler üretebilme, yaşam amaçları belirleyebilme ve sosyal bağ içeren ilişkiler kurabilme gibi özellikleriyle sorunlarıyla başederler.

Psikolojik sağlamlık sadece yaşamaya devam edebilmek değil, zorluklara uyum sağlayarak, gelişerek, zihinsel ve ruhsal olarak büyüyerek zorluklardan öğrenebilme kapasiteleriyle ilgilidir. Ve araştırmalar psikolojik sağlamlığın doğuştan gelmediğini, zamanla geliştirilebileceğini göstermektedir.

Gerçek şu ki, stres kaçınılmazdır. Stresle başa çıkabilmenin yolu psikolojik sağlamlığımızı güçlendirmekten geçmektedir. 


Psikolojik sağlamlığı güçlendirmek için peki ne yapmalıyız?

Bunun için literatürde önerilen bir çok şey var ve en başında koruyucu faktörlerin desteklenmesi, artırılması yer almakta, bunlara;  bağ kurmak, doğayla temas halinde kalmak,maneviyatı güçlendirmek,değişime direnmemek vb.. en önemlisi içsel ve dışsal psikolojik desteklerimizi güçlendirmek gelmektedir. Literatürde yapmamız gerekenleri öneren maddelerin bütününü meditasyon ve Mindfulness temelli yaklaşımlarla yapmak o kadar mümkün ki.  Biraz ayrıntılı okuduğunuzda uzmanlar tarafından psikolojik sağlamlığın artırılmasında önerilen tüm uygulamaların Mindfulness yaklaşımlarının temelini oluşturduğunu görmekteyiz...

Stres faktörlerini hayatımızdan yok etmek mümkün değil ama onlara tepki vermek yerine Mindfulness yaklaşımı ile onlara yanıt vermeyi öğrenebiliriz...


Not: Fotodaki anılar, paylaşımlar benim için okadar çok kıymetli, canım emirim, çekildiğimiz son fotoydu 🥹 dünyanın en masum meleğisin..

bugün ve her gün hep kalbimdesin. 🙏🏽


63 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page